Tahlil sonucunuzdaki "referans aralığı" sütunu kolesterol için çoğu zaman yanıltıcıdır. Çünkü sizin için doğru değer, laboratuvarın genel sınırına değil, kalp ve damar hastalığı riskinize göre belirlenir.
Tahlildeki dört değer
- LDL kolesterol
- "Kötü" kolesterol. Damar duvarında birikerek damar sertliğine yol açar. Tedavide asıl hedeflenen değer budur.
- HDL kolesterol
- "İyi" kolesterol. Erkeklerde 40, kadınlarda 50 mg/dL'nin altında olması düşük kabul edilir.
- Trigliserit
- 150 mg/dL'nin altı normaldir. Şeker, un ve alkolle belirgin yükselir.
- Total kolesterol
- Tek başına karar vermek için yeterli değildir; LDL ve HDL ile birlikte değerlendirilir.
LDL hedefi neden herkes için farklı?
Avrupa Kardiyoloji Derneği kılavuzları LDL hedefini kişinin risk grubuna göre belirler:
| Risk grubu | Örnek | LDL hedefi |
|---|---|---|
| Düşük | Genç, risk faktörü yok | 116 mg/dL altı |
| Orta | Hafif yüksek tansiyon, kısa süreli diyabet | 100 mg/dL altı |
| Yüksek | Uzun süreli diyabet, belirgin risk faktörleri | 70 mg/dL altı |
| Çok yüksek | Kalp krizi, stent, bypass ya da inme geçirmiş olmak | 55 mg/dL altı |
Yani 130 mg/dL'lik bir LDL, risk faktörü olmayan genç biri için kabul edilebilirken stent takılmış bir hasta için oldukça yüksektir. Risk grubunuz muayenede yaşınız, tansiyonunuz, sigara kullanımınız, şekeriniz ve aile öykünüzle birlikte hesaplanır.
Tahlile aç mı gitmeli?
Çoğu durumda kolesterol tahlili için aç olmak şart değildir. Ancak trigliseridiniz yüksek çıkarsa ya da aynı gün açlık şekeri de bakılacaksa 10–12 saatlik açlık istenebilir.
Yaşam tarzı ne kadar etkili?
Doymuş ve trans yağları azaltmak, lifli beslenmek, düzenli hareket etmek ve fazla kiloları vermek LDL'yi düşürür, trigliseridi ise belirgin şekilde azaltır. Ancak LDL'si çok yüksek olan ya da riski yüksek hastalarda yalnızca diyetle hedefe ulaşmak çoğu zaman mümkün olmaz ve ilaç tedavisi gerekir.
LDL'si 190 mg/dL'nin üzerinde olan ya da ailesinde genç yaşta kalp krizi geçiren kişiler, ailesel hiperkolesterolemi açısından değerlendirilmelidir. Bazı hastalarda hayatta bir kez lipoprotein(a) ölçümü de önerilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, muayenenin yerini tutmaz. Kolesterol ilaçlarınızı hekiminize danışmadan bırakmayın.